Thứ 5, Ngày 25 tháng 06 năm 2020, 15:40

Tết Đoan ngọ trong lịch sử văn hoá và y dược Việt Nam

1. Tết Đoan ngọ trong văn hoá Việt Nam:

 

Ở Việt Nam, Tết Đoan Ngọ còn được gọi là “Tết giết sâu bọ”. "Đoan" nghĩa là mở đầu, "ngọ" là chỉ canh giờ - khoảng thời gian từ 11 giờ trưa tới chớm 1 giờ chiều.  Đây là một trong những nghi lễ truyền thống gắn liền với kinh nghiệm của nhân dân lao động có tác động đến sức khỏe, sinh hoạt của con người cũng như hoạt động sản xuất mùa vụ. Trong truyền thuyết dân gian xưa còn kể lại:

 

Vào một ngày sau vụ mùa, nông dân khắp các thôn quê đều ăn mừng vì năm ấy canh tác nông nghiệp được mùalớn. Nhưng chẳng bao lâu sau sâu bọ lại kéo đến tàn phá nghiêm trọng.

 

Nhân dân đang đau đầu không biết phải làm cách nào để có thể giải trừ được nạn sâu bọ này, có một ông lão là Đôi Truân chỉ cho dân chúng phương thức diệt sâu bọ bằng cách mỗi nhà lập một đàn cúng đơn giản gồm có bánh tro và trái cây, sau đó thắp hương làm lễ. Nhân dân làm theo chỉ một lúc sau, sâu bọ đàn đàn lũ lũ ngã chết rũ rượi.

 

 

Mâm cơm cúng Tết Đoan ngọ

 

Hằng năm vào đúng ngày này sẽ sâu bọ xuất hiện phá phách mùa màng, vì vậy mỗi năm vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch nhà nhà lại lập đàn cúng.

 

Tết Đoan Ngọ năm 2020 được tổ chức vào ngày mùng 5/5 âm lịch tức là rơi vào thứ 5 ngày 25/6 dương lịch.

 

2. Tết Đoan ngọ trong y học sức khoẻ:

 

Đúng giờ ngọ (12h trưa), người dân ở các vùng thôn quê rủ nhau đi hái lá. Lá cây cỏ hái được vào giờ này có tác dụng chữa bệnh rất tốt như các bệnh ngứa ngoài da, nhất là các bệnh về đường ruột hay khi cảm mạo, đem những lá thuốc này nấu nước xông giải cảm rất tốt.

 

Ngày xưa, vào ngày này, còn có tục nhuộm móng chân, móng tay, tục khảo cây lấy quả, tục treo ngải cứu để trừ tà... Những em bé chưa biết đi thì được lấy một ít vôi quyệt vào thóp, vào ngực và rốn để chúng không bị đau bụng, nhức đầu.

 

 

Dùng lá xông tẩy uế cơ thể gồm các loại lá như ngải cứu, ổi, bưởi, xả, xương rồng, bạch đàn, ngũ trảo...

 

Nơi không nhiều cỏ cây, người dân đi mua lá thuốc mồng 5. Những người buôn bán từ quê ra đều mang theo đủ thứ loại lá bày bán. Lá được xắt nhỏ, phân từng loại riêng biệt, người đi chợ chọn lấy những lá có mùi vị ưa thích mua về, đúng ngọ ngày mồng 5, lại đem ra phơi khô rồi bọc lại để trong tủ thuốc gia đình, dùng khi nhà có người ốm đau.

 

Tại Hà Nội và một số vùng của miền Bắc ngày này, rượu nếp, đặc biệt là rượu nếp cẩm, là món không thể thiếu, rượu nếp được ăn ngay khi vừa ngủ dậy thì rất hiệu nghiệm

 

 

Tục ăn rượu nếp để giết sâu bọ của một số tỉnh miền Bắc

1
Bạn cần hỗ trợ?